Wie is de gerechtsdeurwaarder?
Het ambt
Het ambt van gerechtsdeurwaarder is nog vaak onderschat. De gerechtsdeurwaarder is de persoon bij uitstek om op te treden bij niet betwiste schulden. De Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders wil zich beter profileren tegenover de financieel-economische sector en meer in het bijzonder tegenover de bedrijven. In eerste instantie wil de kamer de positie en de specifieke functie van de gerechtsdeurwaarder beter bekendmaken.
Een bemiddelaar
De gerechtsdeurwaarder waakt erover dat vonnissen en arresten ook uitgevoerd worden en is daartoe gemachtigd als openbaar ministerieel ambtenaar. Hij kan vaststellingen doen en alle stappen ondernemen in de procedure die tot een schuldinvordering kan leiden behalve het vertegenwoordigen van zijn opdrachtgever voor de rechter. De gerechtsdeurwaarder is verplicht beide partijen over hun rechten en plichten in te lichten en kan desgevallend ook optreden als bemiddelaar tussen hen. Niet zelden leidt dat tot een minnelijke schikking, die veel minder omslachtig is en voor de eisende partij nog het beste resultaat geeft. Om u maar een idee te geven, de allerlaatste stap na het beslag op de goederen -de gedwongen verkoop- hoeft slechts in twee procent van de gevallen ook effectief uitgevoerd te worden.
Met kennis van zaken
Een aanmaningsbrief van een gerechtsdeurwaarder legt gewicht in de schaal omdat hij als ambtenaar de incarnatie is van de gedwongen uitvoering. De gerechtsdeurwaarder die steeds binnen een welomschreven territorium opereert, zijn eigen arrondissement, handelt ook met kennis van zaken en personen. Hij kent vaak de voorgeschiedenis en de solvabiliteit van de schuldenaars en kan de opportuniteit inschatten van het al dan niet voeren van een procedure. Hij behoedt u op die manier voor onnodige kosten. U hebt er geen boodschap aan dat er goed geld achter kwaad geld wordt aangegooid. De Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders probeert binnen het vak ook de maatschappelijke en economische tendensen op de voet te volgen. De wet op de collectieve schuldregeling heeft ook zijn repercussies binnen het vak. De gerechtsdeurwaarder zal door de rechter als schuldbemiddelaar kunnen worden aangesteld.
Het incassobureau
Steeds meer treden andere instanties op daar waar schuldinvordering moet gebeuren. Meer in het bijzonder zijn het vooral de incassobureaus die de laatste tijd van zich laten horen. Sedert 1 juli 2003 moeten de incassobureaus die optreden lastens schuldenaars met de hoedanigheid van consument, bepaalde burgerlijke en administratieve verplichtingen vervullen zoals bepaald in de wet van 20 december 2002 (B.S. van 29 januari 2003). Wanneer hun pogingen tot minnelijke invordering evenwel zonder resultaat blijven, hebben zij ook niet de bevoegdheid om een procedure in te leiden. Die bevoegdheid heeft de gerechtsdeurwaarder wel. Aangezien de gerechtsdeurwaarder een officiële tarifering gebruikt, zijn er in deze dan ook geen verrassingen.
De rechtspleging
De Nationale Kamer is er zich ook bewust van dat de schuldinvordering en meer bepaald de summiere rechtspleging nog altijd te omslachtig en te duur is en echt niet op maat van het bedrijfsleven gesneden is. Het is overigens bekend dat de schuldenaar in niet betwistbare zaken zelden een rechtsmiddel aanwendt. De beschikbare cijfers komen uit Frankrijk, waar de debiteur in 93 procent van de gevallen geen verhaal indient.
Wij zullen in de directe toekomst voorstellen doen om deze summiere rechtspleging aan te passen zodat een titel (vonnis) sneller, goedkoper en op een eenvoudige wijze kan bekomen worden. Wij beseffen hoe het zeker in het geval van KMO's, die meestal met een beperkte financiële basis werken (en door toenemende niet-betalingen genoopt worden tot dure kredietlijnen), belangrijk is dat de invorderingsprocedure van niet betwiste schulden aangepast wordt. De gerechtsdeurwaarders vragen niet dat zij hun opdrachtgever voor de rechtbank zouden kunnen vertegenwoordigen. Wel is het zo dat bepaalde zaken gespaard kunnen blijven van een omslachtige rechtsprocedure en dat in het voordeel van de eisende partij. Het is perfect mogelijk de wet zo te wijzigen dat de rechten van de schuldenaar optimaal worden beschermd.
De gerechtsdeurwaarders pleiten er tevens voor dat de titel hen meer armslag zou geven omdat er nog altijd veel schuldenaars zijn die erin slagen hun vermogen te verbergen. Het lijkt hen opportuun dat de wetgever aan dit probleem zou proberen te verhelpen.
Nationale kamer van Gerechtsdeurwaarders van België