Verslag colloquium Stop schulden

Samen schulden voorkomen en bestrijden: een nieuw perspectief voor een doeltreffende aanpak van schulden

Colloquium Brussel 16 september 2026

In het Pacheco Center werd op 16 september de aftrap gegeven van een federale sensibiliseringscampagne “Stop schulden”. Met vijf korte filmpjes, getuigenissen van mensen in schulden, waarvan gevraagd wordt om ze op sociale media te delen, wil de federale overheid, tussen 16 september en 17 oktober, de internationale dag tegen armoede, sensibiliseren rond de schuldproblematiek.

Het colloquium werd georganiseerd door verschillende schuldhulpverlenings- en armoedeorganisaties.

De vertegenwoordiger van de (zieke) Vice-Premier Frank Vandenbroucke bevoegd voor armoedebestrijding, had het in zijn toespraak over het federaal armoedeplan, waarin een hoofdstuk is opgenomen over de schuldproblematiek.

Belangrijkste voorstellen m.b.t. overmatige schuldenlast in het federaal armoedeplan zijn: 

• de hervorming van de collectieve schuldenregeling (CSR);

• het opzetten van een pilootproject rond de beslaggrenzen binnen de CSR, die moeten leiden tot een menswaardig bestaan;

• het onderzoeken hoe de centralisatie binnen de  FOD Financiën, als standaard invorderingsinstantie voor de Federale overheid afbetalingsplannen kan vereenvoudigen; 

• de aanpassing van boek XIX Wetboek van economisch recht;

• de evaluatie van het tarief van de gerechtsdeurwaarders;

• acties in de strijd tegen ‘no cure, no pay’;

• de hervorming van DAVO (Dienst voor Alimentatievorderingen);

In de toelichtingen van het Observatoire du Crédit et de l’Endettement  (OCE) en de FOD Economie werd stilgestaan bij de 2 rapporten die het OCE in opdracht van de FOD heeft uitgevoerd onder het thema “bewustmaking rond overmatige schuldenlast”. Het eerste rapport gaat over “kwetsbaarheidsfactoren voor overmatige schuldenlast”, het tweede betreft een “evaluatie van de voorzieningen ter preventie van overmatige schuldenlast”. Beide rapporten en een samenvatting zijn te vinden op de website van de FOD Economie onder de rubriek ‘publicaties’.

Minister van Justitie Annelies Verlinden wees er in haar toespraak op dat er steeds een evenwicht moet zijn tussen schudeisers en schuldenaars. De hervorming van de collectieve schuldenregeling maakt momenteel het voorwerp uit van een studie door het OCE en de U Gent. Men streeft ernaar de procedure in te korten, de onzekerheid te verkleinen en meer differentiatie mogelijk te maken.

Minister Rob Beenders van consumentenbescherming ten slotte gaf toelichting bij de evaluatie van Boek XIX, wetboek van economisch recht, vooral de termijnen en de kosten worden daarbij in ogenschouw genomen. Ook d t op het consumentkrediet zal worden aangepast en via een verkorte gerechtelijke procedure wil men de toegang tot Justitie verbeteren.

Conclusie:

1. De NKGB ondersteunt de federale campagne.

2. Schuldinvordering stond niet op de agenda van het colloquium en dus was er voor gerechtsdeurwaarders geen rol van betekenis weggelegd, ook niet in de voorbereiding wat te betreuren valt. Via hun dagdagelijkse contacten met mensen in schulden, hebben ze immers ook veel terreinervaring.

3. Tijdens het overleg over overmatige schuldenlast hebben de verschillende betrokken actoren hun besprekingen voortgezet rond de problematiek van het burgerlijk faillissement. Deze denkoefening kadert binnen de ruimere werkzaamheden die gericht zijn op het vinden van passende oplossingen voor situaties van overmatige schuldenlast.
4. In schulden terecht komen kan iedereen overkomen, omdat schulden veelal ontstaan als gevolg van de “ongelukken van het leven” (werk verliezen, verlies van de partner, ziekte, …). Een goede kennis van digitale en financiële vaardigheden kan echter een valscherm zijn voor de gevolgen van die levensaccidenten. Meer investeren daarin zal mensen dan ook beter wapenen.